جمعه، بهمن ۰۲، ۱۳۸۳

نقش زنان تبريزى در نهضت مشروطه

ايرنا: درجريان انقلاب مشروطيت که به سال ۱۲۸۵ هجرى شمسي روى داد و طي آن در۱۴ مرداد همان سال فرمان مشروطيت عليرغم ميل باطني از طرف محمدعلي شاه صادر شد، عوامل و عناصر مختلفي حضور و مشارکت داشتند که در اين ميان نقش زنان ميتواند تاثيرگذارترين و در عين حال ناشناخته ترين مورد باشد.
حاکميت مشروطه که به مثابه پوسته سياسي و اجتماعي نظام بورژوازى بود در عصر شکوفايي خود با شور وحرارت خاصي از مباني آزادى و دموکراسي جهت بيدارى و احقاق حقوق و شرکت زن در اين امور دفاع کرد.
در حقيقت نهضت مشروطه خواهي ايران که آذربايجان و تبريز در راس آن قرار داشته و نقش تعيين کننده‌اى ايفا ميکرد، باعث بيدارى زن ايراني از سرنوشت سياسي و اجتماعي خود شد که در اين راه علاوه بر مردان خود جامعه زنان نيز حضورى فعالانه داشت.
آشنايي با فرهنگ و تمدن جديد و نفوذ آن در جامعه ايران در دوراني که زن در جوامع غربي دوش به دوش مردان به حقوق مسلم و اوليه خود دست يافته بودند جزو عواملي بود که در به وجود آمدن احساس اينکه زن ايراني به عنوان يک انسان ميتواند در سرنوشت جامعه ، ابتکارات وابداعات خاصي داشته باشد تاثير گذار بود. چيزى که واقعيت تاريخ کشور ايران بوده است همواره مذکر بودن آن و اينکه زن جز گوشه خانه جايي در آن نداشته است ، ميباشد.
در جريان انقلاب مشروطه عده کثيرى از زنان آذربايجان در صحنه‌هاى مختلف مبارزاتي و کمک رساني شرکت داشتند که از جمله ميتوان به ايجاد کميسيون اعانه اشاره کرد که به اهداى جواهرات زنان اختصاص يافته بود.
در اين ميان براساس اطلاعات به دست آمده حداقل ميتوان به نام چهار تن از زناني که در نهضت مشروطه نقش داشتند اشاره کرد که در محله سرخاب تبريز زندگي ميکردند.
يکي از اين زنان "ربابه سيف السادات" نام داشت که به دليل علاقه مندى به مشروطه و ستارخان عليرغم ميل برادران مستبد خود جمعي از مبارزان راه مشروطه را در منزل خود پناه داده و مراقبت کرد.
اين بانوى آزادى‌خواه تبريز يکي از مبارزان مشروطه به نام رضازاده را در منزل پناه داد تا زماني که او را به طور پنهاني از منزل خارج ميسازند. بعدها مبارز مزبور خواستگار دختر ربابه خانم ميشود که اين درخواست به دليل خلط نشدن با خدمت به مبارزان مشروطه بي‌پاسخ ميماند.
بانوى ديگر تبريزى "بلقيس آذرطلعت" نام داشت که داستان وى با توجه به اينکه در انجمن غيبي زنان حضور داشت ، شگفت‌تر ميباشد.
در انجمن فوق که وظيفه عده‌اى در آن تهيه عروسک و اسباب بازى براى کودکان شهداى راه مشروطه بود به ابتکار بلقيس براى تزيين بيشتر عروسک‌ها و ناخن از پوکه‌هاى خالي استفاده ميشد.
در يکي از اين اقدامات که بلقيس به پاک کردن پوکه مشغول بود انفجارى روى ميدهد که طي آن دست و صورت وى به شدت آسيب ميبيند که آثار اين صدمه ديدگي تا پايان عمر با وى ميماند.
از ديگر چهره‌هاى مبارز زن در جريان انقلاب مشروطه از "عزت الحاجيه پسيان" ميتوان نام برد که ارتباط فاميلي با محمدتقي خان پسيان نيز داشت.
زندگي شرافتمندانه وى به خصوص در جريان قتل فرزندش به همراه حرف شنوى مبارزان انقلاب مشروطه در محله سرخاب از وى وجهه‌اى بسيار مردمي و منحصر به فرد به وجود آورده بود.
با وجود چنين زنان قدرتمند و وفادارى بود که با آگاهي از وضعيت دوران خود راه را براى شرکت فعال قشر زنان جامعه جهت دست يابي به حقوق حقه خود هموار کردند.
چيزى که نميتوان در جريان انقلاب مشروطه از آن چشم پوشي کرد درکنار وجود مردان غيرتمند آذربايجاني و تبريزى نوع فعاليت‌ها و اقدامات جامعه زنان اين خطه از ميهن است.


هیچ نظری موجود نیست: